Datum: 28-11-2022 - 15:16
07
jan
'13

Nieuwjaarstoespraak Burgemeester Goedhart, Noordwijkerhout zet in op samenwerking.

Op de nieuwjaarsreceptie van 7 januari van de Gemeente Noordwijkerhout, heeft burgemeester Goedhart de traditionele nieuwjaarstoespraak gehouden. Hij keek daarbij terug op 2012, maar ook vooruit naar 2013. U kunt de toespraak van de burgemeester volledig teruglezen op BON....

Dames en heren,

Hartelijk welkom op deze nieuwjaarsreceptie van de gemeente Noordwijkerhout. In het bijzonder welkom aan degenen die de reis uit De Zilk of zelfs van buiten de gemeente hebben ondernomen.

De jaarwisseling is in onze gemeente dit keer bijzonder rustig verlopen. Tenminste als we het over incidenten hebben. Het aantal vernielingen was weer minder dan bij de door vernielzucht getekende jaarwisseling van vorig jaar. Er zijn ook geen slachtoffers gerapporteerd. Gelukkig maar, want feesten is iets anders dan vernielen en verminken. Het preventief blussen vanuit de hemel zal ongetwijfeld hebben geholpen.

Toch wil ik mijn bezorgdheid uitspreken over de ontwikkeling van het vuurwerk. Steeds harder, steeds gevaarlijker en steeds meer buiten de toegestane tijden. Ik sprak een postbode die zich op oudjaarsdag had laten uitroosteren om niet de hele dag in een soort van oorlogssituatie te hoeven werken. Het initiatief van de burgemeester van Hilversum om een groot gemeenschappelijk vuurwerk te ontsteken wordt ondersteund door artsen die gewonden moesten behandelen. Het biedt een perspectief om tot verandering te komen. Alleen vind ik dat burgers dat zelf zouden moeten organiseren in buurt- of verenigingsverband. Het vuurwerk van de Oranjevereniging aan het eind van de kermisweek is een lichtend voorbeeld. Stelt u zich eens voor dat buurten en verenigingen allemaal een eigen stuk vuurwerk inbrengen, bekostigd uit geld dat anders aan klein maar gevaarlijk vuurwerk wordt verknald. Een soort corso van vuurwerk!

Dames en heren, 2013 wordt een moeilijk jaar. De cijfers 0123 vormen een aaneengesloten reeks en ik vind het geen ongeluk dat de reeks dit jaar op 13 eindigt. Ik woon al jaren op nummer 13 en tot volle tevredenheid. Maar de omstandigheden voor het komend jaar zullen nog weer zwaarder zijn dan die van dit jaar. Velen zullen dat individueel merken. Voor wie zijn baan verliest en straks na een jaar op bijstandsniveau raakt, komt de armoede in zicht. Ook voor de gemeente wordt het financieel nog weer moeilijker. Het Rijk bezuinigt niet alleen op regelingen als de WW, maar ook op de budgetten die de gemeenten voort de uitvoering van de sociale wetten en van hun algemene taken krijgen. Iedereen is dus op zoek naar geld. Dat de regering dat ook doet door een afdracht aan de corporaties op te leggen, waardoor die onderhouds- en  nieuwbouwplannen moeten beperken of staken, helpt de woningbouw en de werkgelegenheid niet. Zonde als zulke mooie projecten als Breeland, Hoogstraat en Nieuwe Duinstraat, hele straten met nieuwe sociale woningbouw nota bene, in de toekomst niet meer zouden kunnen. En ook zonde als nog meer bouwvakkers daardoor in de uitkering komen.

Terwijl de uitvoering van zorgtaken en sociale wetten naar de gemeenten wordt gedecentraliseerd, worden veiligheidstaken bij gemeenten weggehaald en belegd bij uitvoeringorganen die zich aan de democratische controle van gemeenteraden onttrekken. Professionele organisaties die steeds grootschaliger worden georganiseerd, zoals de nationale politie, de regionale brandweer en de regionale uitvoeringsdienst voor milieutaken, bedienen de burgers naar Haagse kwaliteitsnormen, maar de zeggenschap van de gemeenteraden over die gebieden wordt beperkt. Wat betreft de milieutaken wil de staatssecretaris ons zelfs tot winkelnering bij een andere regionale uitvoeringsdienst dwingen dan die van IJmond, waar wij al meer dan tien jaar onze milieutaken hebben ondergebracht. Tot nu zonder financiële compensatie in het vooruitzicht te stellen en opmerkelijk maar ook betreurenswaardig genoeg, zonder wettelijke onderbouwing. Wij verzetten ons daartegen.

Het streven van het kabinet naar gemeenten van 100.000 inwoners past in de tendens om het lokale bestuur centrale taken toe te bedelen. Nederland wordt in dit plan opgedeeld in globaal gelijke administratieve eenheden. Niet de bestuurlijke zelfstandigheid van historisch gegroeide dorpen en steden, maar de kracht van het ambtelijk apparaat om de te decentraliseren taken voor een bepaald gebied te vervullen conform de rijksregels, bepaalt in de opzet van het kabinet het lokale bestuur.

Noordwijkerhout is inmiddels beneden de gemiddelde gemeentegrootte van nu 41.000 inwoners, maar we kunnen deze uitdagingen aan door goed bestuur en goede samenwerking. Wat betreft de decentralisaties van AWBZ en Wet Werk en Bijstand bedienen wij ons voor de uitvoering met vier omliggende  gemeenten van de Intergemeentelijke Sociale Dienst Bollenstreek. Beleidsmatig stemmen wij af met de vijftien gemeenten in Holland Rijnland, ook voor de jeugdzorg. Financieel kunnen wij het tot nu toe aan. Het financieel perspectief van de gemeente biedt ruimte om de bezuinigingen zoals die tot nu toe in zicht zijn, op te vangen. Maar er moet niet ieder jaar eenzelfde nieuwe bezuiniging bijkomen.

Fusie helpt niet om kosten te besparen, fusie is als een verbouwing of verhuizing die een tijd lang het gewone functioneren bemoeilijkt en veel geld en inspanning kost. Fusie is geen bezuiniging, maar een investering die alleen op lange termijn rendement kan opleveren. En dat rendement zit hem dan niet in het geld, maar in de extra taken die een grote gemeente zelfstandig kan vervullen. Grote gemeenten tellen meer beleidsambtenaren en brengen meer geld bijeen en hebben daardoor meer beleids- en uitvoeringscapaciteit, maar ze kosten ook meer.

Een duidelijke visie op de toekomst van het lokale bestuur heeft tot nu toe ontbroken. Als het kabinet zijn plannen uitwerkt in de richting van fusie naar 100.000+ gemeenten en beide Kamers steunen die fusieplannen - dat is allemaal nog maar de vraag – dan ontkomt ook Noordwijkerhout niet aan fusie. Dan is de ene Bollenstreekgemeente een perspectief met een eigen identiteit. Maar zolang de minister van Binnenlandse Zaken zijn plannen niet heeft uitgewerkt, is het zuiniger en productiever om ons te richten op het ontwikkelen en uitbreiden van de samenwerking die we in de Bollenstreek al hebben: in de sociale dienst, in de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij, in het veiligheidsoverleg en in de gemeenschappelijke economische agenda die wordt voorbereid. Samenwerkende gemeenten kunnen ook ambtelijke en financiële capaciteit bijeenbrengen, als zij zich eendrachtig scharen achter een gezamenlijke agenda. Kijk naar het succes van Holland Rijnland. Aan die eendracht moeten we werken.

Op 14 februari vindt hier in NH Leeuwenhorst een conferentie plaats van de vijf gemeenteraden van onze Bollenstreekgemeenten. Die conferentie moet niet over fusie gaan en uitmonden in verdeeldheid over nut en noodzaak van zo’n investering, maar gaan over samenwerken aan de Bollenstreek. Dus over de inhoud en niet over de vorm.

Essentieel is dat de gemeenteraden hun plaats in de samenwerking van de Bollenstreekgemeenten innemen. De wethouders en de burgemeesters werken allang samen en ze vertellen zo nu en dan thuis, ieder aan hun eigen gemeenteraad, wat ze aan het doen zijn. Maar de gemeenteraden zelf moeten ook gaan samenwerken. Samen kaders stellen aan die samenwerkende colleges van burgemeesters en wethouders en samen controleren of die samen doen wat de gemeenteraden samen willen. Daar gaat het om. 14 februari wordt wat mij betreft de eerste dag dat de raden daarmee bezig gaan, een belangrijke dag.

Een andere belangrijke dag die in zicht komt is de verkiezingsdag voor de volgende gemeenteraad in maart 2014. 2013 is het laatste volle jaar van deze raadsperiode. Een jaar om te oogsten, maar ook een jaar om ons voor te bereiden op de wisseling van de wacht. De partijen die deel willen nemen aan de verkiezingen, dienen vóór 21 januari 2014 een lijst in te leveren met kandidaten voor het raadslidmaatschap. De gemiddelde leeftijd mag best iets omlaag. In college-, raads- en burgerraadsleden zijn nu 5x70, 9x60, 8x50, 1x40,1x30 en 1x20-ers. Onze 65-plussers moeten gerust met pensioen kunnen, als ze dat willen.

Het gaat er niet alleen om dat de lijsten gevuld worden, maar vooral ook dat de gemeente Noordwijkerhout door verstandige vrouwen en mannen bestuurd blijft. De leeftijd mag omlaag, maar de wijsheid niet. Vroeger werden kandidaten via de zuilen gevonden en gevormd, nu moet het op andere wijze. Misschien via de wijken, zoals in het oude Athene, als het maar niet zoals daar tot demagogie leidt. Er moeten wel kundige volksvertegenwoordigers gevonden worden, want het zou jammer zijn als we deze mooie gemeente op moeten heffen wegens gebrek aan opvolgers in het bestuur.

Ik spreek het vertrouwen uit dat wij al deze taken in het komende jaar met verve zullen volbrengen. Ik wens u allen een gelukkig Nieuwjaar!

Burgemeester Goedhart Noordwijkerhout, 7 januari 2013