Datum: 28-01-2023 - 14:25
Aanbiedingen met (weekend)voordeel 
op de BON-actiepagina, klik hier.

 

25
aug
'22
College beantwoordt vragen CDA over: Stijgende kosten voor gas en elektra.
Geschreven door CDA Noordwijk / College B&W
Foto's Redactie BON

College beantwoordt vragen CDA over: Stijgende kosten voor gas en elektra.

Schriftelijke vragen CDA aan college van B&W: Afgelopen week lazen wij verschillende alarmerende berichten over de stijgende kosten voor gas en elektra en de uitvoering van de energietoeslag. Met name mensen die in slecht geïsoleerde huurwoningen wonen en een inkomen hebben dat wat lager ligt zijn kwetsbaar.  Onlangs oordeelde de rechtbank dat de energietoeslag ook voor studenten/huurders van een kamer beschikbaar moet worden gemaakt...

Daarnaast lazen wij in diverse media berichten dat de energielasten voor verouderde woningen veel harder stijgen dan eerder was voorzien en dat de verwachting is dat een deel van de mensen met lagere inkomens hierdoor hun vaste lasten niet meer kunnen betalen en het aantal mensen met problematische schulden zal toenemen.

De gemeente Noordwijk heeft ook een aantal verouderde sociale huurwoningen met een laag energielabel. Ook heeft Noordwijk een groep inwoners met een wat lager inkomen. Deze mensen kunnen weinig kunnen doen aan de staat van hun woning.

De vragen zijn er enerzijds op gericht hoe wij op een goede manier onze zorgplicht voor kwetsbare inwoners kunnen invullen en anderzijds wat de impact van deze situatie is op de gemeentelijke financiën.

De CDA-fractie heeft concreet de volgende vragen en deze zijn onlangs door het college van B&W beantwoordt:

Vraag 1.
Op welke manier neemt de gemeente Noordwijk de uitspraak van de rechtbank dat studenten en huurders van kamers ook recht kunnen hebben op de energietoeslag mee in haar beleid? Welke kosten zijn hieraan verbonden voor de gemeente Noordwijk? En hoe worden deze kosten gedekt?

Antwoord:
Op dit moment is de richtlijn vanuit het ministerie dat studenten in principe in de beleidsregels uitgesloten worden van de categoriale bijzondere bijstand (energietoeslag). De individuele bijzondere bijstand is een gerichter instrument. Op grond van maatwerk kan afgeweken worden van de beleidsregels, in die situaties kan alsnog energietoeslag worden toegekend (dit is al voorgekomen). Dit wordt ook besproken in de aankomende vergadering van het Dagelijks Bestuur van de ISD Bollenstreek.

Toekennen in bijzondere gevallen geeft overigens minder druk op het budget dan toekenning aan alle studenten zoals weergegeven in de tabel hieronder. Op die manier wordt alleen energietoeslag toegekend in gevallen waarin dat nodig is, bijvoorbeeld als een student een zelfstandig huishouden/woning heeft waarvoor hij apart energielasten betaalt.

Het aantal studenten! in Noordwijk is volgens CBS ongeveer 2.500. Dit aantal betreft zowel het aantal thuis- als uitwonende studenten. Hoewel niet bekend welke percentage uitwonend is, wordt in onderstaande tabel een percentage van 20% aangehouden. Als Noordwijk studenten wèl toegang wil geven voor de energietoeslag zal dit de volgende kosten met zich meebrengen, bovenop de reeds bestaande en verwachte kosten voor de energietoeslag:

Deze kosten zijn niet gedekt door het budget dat vanuit het Rijk is toegezegd, omdat in dit budget studenten niet zijn meegerekend als huishouden. De kosten zouden in de huidige situatie dus voor rekening zijn van gemeentelijke middelen.

Vraag 2.
Op welke manier ondersteunt de gemeente inwoners in slecht geïsoleerde woningen met een beneden modaal inkomen? En ziet u ruimte om aanvullende maatregelen te treffen om deze inwoners te helpen hun woning te verduurzamen en zo hun energierekening te verlagen? Zo ja, welke aanvullende maatregelen bent u voornemens te treffen en welke manier betrekt u de Raad hierbij? 

Antwoord:
Standaardmaatregelen gemeente Noordwijk: Standaard stimuleert en ondersteunt de gemeente Noordwijk haar inwoners met de mogelijkheid om duurzaamheidssubsidie en/of een duurzaamheidslening aan te vragen. Inwoners met een beneden modaal inkomen zullen naar alle waarschijnlijkheid niet in aanmerking komen voor de duurzaamheidslening. De duurzaamheidsubsidie is alleen voor huiseigenaren en tevens bewoner van de woning. De groep van inwoners/huishoudens die te maken hebben met energiearmoede zullen dus zelden gebruik kunnen maken van deze standaardregelingen.

Actuele aanvullende maatregelen voor huishoudens met energiearmoede:
Eenmalige energietoeslag: De gemeente Noordwijk keert een eenmalige energietoeslag uit aan huishoudens met een laag inkomen. Huishoudens met een laag inkomen kunnen € 800,- krijgen. De taken op het gebied van sociale zekerheid zijn door de gemeente Noordwijk uitbesteed aan de ISD Bollenstreek. De ISD Bollenstreek betaalt het bedrag in 4 termijnen van € 200,-. In september 2022 zal er bovenop de reeds uitgekeerde 800 euro nog een bedrag van 500 euro komen. Dit onder de noemer extra energietoeslag.

Rijksuitkering energiearmoede SPUK uitkering: Het Rijk stelt in totaal meer dan 300 miljoen euro ter beschikking aan gemeenten voor de aanpak energiearmoede. De middelen worden uitgekeerd door middel van een specifieke uitkering (SPUK) aan alle gemeenten in Nederland om huishoudens die kampen met energiearmoede te ondersteunen met energiebesparende maatregelen. Het doel van de SPUK is om de energierekening van huishoudens die kampen met energiearmoede nog voor komende winter te verlagen. Gemeenten bepalen grotendeels zelf hoe ze de middelen besteden.

Gemeente Noordwijk zit in de voorbereidingsfase voor de uitvoering van deze regeling. Op dit moment oriënteren wij ons op een samenwerking met ISD Bollenstreek en SME (extern). Wij streven ernaar om zo spoedig mogelijk de doelgroep huishoudens met energiearmoede in kaart te brengen en te kunnen ondersteunen in de vorm van energiebesparingsgesprekken en het toebrengen van energiebesparend maatregelen. Deze Rijksuitkering loopt tot eind 2023.

Nationaal Isolatieprogramma NIP: Om het verbruik van aardgas te verminderen is het van belang om gebouwen goed te isoleren. Het kabinet heeft daarom 514 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een Nationaal Isolatieprogramma in 2022, 2023 en 2024. Dit programma is bedoeld om het isoleren van woningen te versnellen. Het geld is er voor zowel koop- als huurhuizen en is speciaal bedoeld voor het verbeteren van huizen die nu nog een slechte energieprestatie hebben.

Met goede isolatie is bij deze huizen veel winst te behalen. De financiële middelen uit het NIP die de gemeente Noordwijk voor 2022 heeft ontvangen mogen ook worden ingezet i.c.m. de Rijksuitkering energiearmoede. Voor het jaar 2023 en 2024 zal dit niet het geval zijn en zijn de financiële middelen alleen beschikbaar voor het isoleren van woningen die een laag energielabel hebben (E‚F en G)

Energiecoaches Noordwijk: Sinds 2020 beschikt de gemeente Noordwijk over energiecoaches. Energiecoaches zijn deskundige vrijwilligers die mede-inwoners informeren over energiebesparing. Een energiecoach kijkt bijvoorbeeld samen met u naar uw energierekening en helpt u met tips om energie te besparen. De energiecoach kijkt naar kleine maatregelen en dingen die u zelf kunt doen, zoals een thermostaat zo goed mogelijk instellen of geeft u tips hoe u uw grote apparaten zoals de was- of afwasmachine zo zuinig mogelijk kunt gebruiken.

De gemeente Noordwijk telt op dit moment 18 energiecoaches die actief zijn. Met de SPUK regeling energiearmoede hebben wij het voornemen om energiecoaches te gaan werven/opleiden binnen de doelgroep van huishoudens met energiearmoede. Inzet van deze groep energiecoaches zal zijn het adviseren/informeren van huishoudens met energiearmoede. 

Informatievoorziening gemeenteraad: De raad is op de hoogte van de standaardmaatregelen. De aanvullende maatregelen zullen wij te zijner tijd informatief delen/toesturen naar de raad. Uiteraard kunnen raadsleden met vragen terecht bij de desbetreffende wethouder. 

Vraag 3.
Op welke manier bereidt de gemeente Noordwijk zich voor op de ondersteuning van inwoners die door de hoge energietarieven in de financiële problemen komen? Is er vanaf dit najaar bijvoorbeeld voldoende capaciteit om snel schuldhulpverlening te bieden en snel te beslissen op aanvragen voor bijzondere bijstand?

Is de gemeente voorbereid op een eventuele toename in het aantal aanvragen op deze beleidsterreinen? Zijn er frequente overleggen met partners in het sociaaldomein en maatschappelijke initiatieven om goed zicht te houden op relevante ontwikkelingen (bijv. overleggen met de voedselbank, diaconieën en welzijnsorganisaties)?

Kunt u de Raad de komende 8 maanden direct informeren bij signalen dat het aantal mensen dat niet kan rondkomen toeneemt in Noordwijk?

Antwoord:
De ISD Bollenstreek voert de energietoeslag, de schuldhulpverlening en de bijzondere bijstand uit. Deze is voorbereid (uiteraard tot op zekere hoogte) op een eventuele stijging van het aantal aanvragen Participatiewet, bijzondere bijstand en schuldhulpverlening. Vooralsnog is er nog niet sprake van een zichtbare stijging. Wij verwachten dit wel te zien in de komende maanden, dit vanwege meer aflopende energiecontracten van inwoners.

Er is frequent overleg met Stichting Voorieder1 en Welzijn Noordwijk. Incidenteel is overleg met andere ketenpartners. Men weet elkaar echter goed te vinden en kan snel opschalen indien nodig. Het is gebruikelijk dat tijdens de maandelijkse vergadering van het Dagelijks Bestuur van de ISD Bollenstreek eventuele ontwikkelingen op dit gebied gemeld en besproken worden. Met deze informatie kan uw raad worden geïnformeerd.

Vraag 4.
Kan de gemeente in overleg met de woningbouwverenigingen het initiatief nemen om slecht geïsoleerde huur- en koopwoningen in de aanloop naar de winter versneld te isoleren? Bijvoorbeeld door aanvullende subsidies op isolatiemateriaal of het collectief inkopen en vervolgens goedkoop beschikbaar stellen van isolatiematerialen?

Antwoord:
De gemeente Noordwijk is regelmatig in overleg met de woningcorporaties in het kader van de woonvisie en de prestatieafspraken. De woningen van de corporaties Antonius van Padua en STEK hebben gemiddeld een B-label. Zij zijn constant bezig met verduurzaming van hun bezit. Vanwege de hoge energiekosten op dit moment gaan we opnieuw samen overleggen op welke manier de woningen die nog niet goed geïsoleerd zijn, zo snel mogelijk kunnen aanpakken. Uit deze inventarisatie moet ook blijken met welke middelen we dit het beste kunnen regelen.

Vraag 5.
Kunt u specifiek kijken wat er extra kan worden gedaan voor bewoners van sociale huurwoningen met een lager energielabel die naar verwachting binnen 10 jaar zullen worden afgebroken?

Antwoord:
Zie antwoord 4: de gemeente is in overleg met de woningcorporaties om te kijken wat de mogelijkheden zijn voor bewoners van een woning met een lager energielabel, ongeacht of de woning binnen 10 jaar gesloopt wordt.

Vraag 6.
Welke impact verwacht u dat de energiecrisis en bijbehorende maatregelen zullen hebben op de gemeentelijke inkomsten en uitgaven?

Antwoord:
Voor de energietoeslag geldt: als het beleid wordt uitgevoerd binnen de richtlijnen van het ministerie, dan is de verwachting dat de uitgaven binnen het landelijk beschikbaar gestelde budget blijven en er budgetruimte overblijft (ISD breed).

Als het beleid verruimd wordt, wordt die ruimte kleiner en eventuele overschrijdingen zullen uit gemeentelijke middelen moeten worden betaald Beleidsverruiming voor de energietoeslag wordt besproken in de aankomende vergadering van het Dagelijks Bestuur van de ISD Bollenstreek.

Wij hopen u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Noordwijk.