Datum: 19-04-2021 - 18:32

18
mrt
'21
Haalbaarheidsstudie voor nieuwe maatregelen bestrijding blauwalg Oosterduinse meer in Noordwijkerhout.
Geschreven door College van B&W

Haalbaarheidsstudie voor nieuwe maatregelen bestrijding blauwalg Oosterduinse meer.

Het college van B&W heeft de gemeenteraad middels een brief een update gegeven over de stand van zaken mbt de blauwalg in het Oosterduinse meer. Brief: Het Oosterduinse meer is een recreatiemeer in Noordwijkerhout waar inwoners en gebruikers van het aanliggende recreatiepark gebruik van maken. Al vele jaren komen er grote aantallen blauwalgen in het meer...

voor waardoor er met hogere temperaturen niet gezwommen kan worden. In deze brief brengen wij u op de hoogte van de stand van zaken en de stappen die ondernomen worden.

Blauwalg
In veel wateren in Nederland, onder andere het Oosterduinse meer, komen blauwalgen voor. Blauwalgen zijn geen algen maar bacteriën met een blauwgroene kleur. Ze komen in alle seizoenen in het water voor, maar wanneer het water warmer wordt gaat de groei sneller.

Blauwalgen kunnen gifstoffen aanmaken die schadelijk zijn voor mens en dier. In sommige gevallen ontstaan er dan drijflagen met een blauwgroene verfachtige substantie. Daarnaast kunnen blauwalgen ook zorgen voor zuurstofarm water, stank en vissterfte.

Blauwalgen leven van fosfaten en stikstof. In het Oosterduinse meer komen via het grondwater veel fosfaten in het water, waardoor de blauwalg onbeperkt kan groeien. Het grondwater wordt vooral belast door de landbouw in omringende polders. Om de blauwalgen af te laten nemen is het noodzakelijk dat er minder fosfaten en stikstof in het water komen.

Verantwoordelijkheden
Xella kalkzandsteenfabriek Van Herwaarden B.V. (Xella) is eigenaar van het Oosterduinse meer en gronden gelegen aan de oostkant van het meer. Xella heeft onlangs kenbaar gemaakt dat het Valkenburgse meer in Katwijk de komende 15-20 jaar voldoende productiemogelijkheden biedt voor zandwinning.

Verder is bij de Gedeputeerde Staten Zuid-Holland gevraagd wat de provinciale afspraken zijn met betrekking tot het Oosterduinse meer. Hierover hebben zij het volgende aangegeven;

'Samenvattend: wij hebben geen publiek- en/of privaatrechtelijke afspraken met Xella gemaakt over een eventuele toekomstige zandwinning in het Oosterduinse meer. Wij herbevestigen onze eerdere conclusie dat, gelet op het huidige ruimtelijk beleid en de huidige regelgeving, vergunningverlening voor zandwinning in en rond het Oosterduinse meer zeer onwaarschijnlijk is.

Voor de overige gronden rondom het Oosterduinse meer, die in eigendom zijn van de provincie Zuid-Holland, wordt besluitvorming voorbereid om deze te verwerven. De provincie Zuid-Holland is verantwoordelijk voor het toezicht op de waterkwaliteit en veiligheid van zwemwaterlocaties.

Wanneer de waterkwaliteit onvoldoende is zijn zij (of de partij waaraan dit aan overgedragen is) verantwoordelijk dat dit op locatie en op www.zwemwater.nl wordt aangegeven. In het zwemseizoen wordt minimaal iedere twee weken de waterkwaliteit gemeten.

Het Hoogheemraadschap van Rijnland (Rijnland) is primair verantwoordelijk voor de waterkwaliteit. Rijnland erkent de noodzaak om maatregelen te nemen om de blauwalg problematiek in het Oosterduinse meer aan te pakken. Het bepalen van de uitvoeringsmaatregelen en het maken van afspraken doet Rijnland samen met belanghebbende partijen (o.a. de gemeente)

Blauwalg bestrijding
Enkele jaren terug is er in het Oosterduinse meer een proef uitgevoerd met het toevoegen van waterstofperoxide. Hiermee werden de algen aangepakt door deze selectief te doden. Inmiddels is de proef afgelopen en is de proefontheffing voor het gebruik van waterstofperoxide verlopen. Het gebruik van waterstofperoxide is daardoor niet meer toegestaan.

Andere maatregelen om de blauwalg problematiek aan te pakken zijn het verwijderen van drijflagen of het remmen van de groei van blauwalgen. Het verwijderen van drijflagen is voor het Oosterduinse meer geen interessante maatregel omdat de problemen vooral worden veroorzaakt door soorten die geen drijflaag vormen, maar zwevend in het water voorkomen.

Om de blauwalgen te remmen zijn er diverse chemische middelen die door het fosfaat te binden de blauwalg remmen in hun groei. Zolang er niets aan de hoeveelheid fosfaten in het meer veranderd is het noodzakelijk deze maatregel tot in de lengte der dagen te herhalen.

Van verschillende middelen is de toxiciteit onvoldoende in beeld. De lange termijneffecten kunnen daardoor nadeliger zijn dan het voordeel op de korte termijn. Op dit moment wordt daarom niet overgaan tot het uitvoeren van dergelijke maatregelen.

Vervolgstappen
Voor het Oosterduinse meer zijn vanuit eerdere onderzoeken twee maatregelen naar voren gekomen als kansrijk. Dit is het afdichten van de bodem en het plaatsen van een luchtmenginstallatie.

Begin 2021 heeft Rijnland een adviesbureau opdracht gegeven voor een haalbaarheidsstudie naar deze twee maatregelen. Hierin wordt gekeken naar de doeltreffendheid en de kosten. In het voorjaar van 2021 zijn de resultaten bekend.

Bij een goede balans tussen doeltreffendheid en kosten zullen er gesprekken gevoerd worden over de financiering van de maatregelen. Rijnland neemt een deel van de kosten op zich, maar ook van andere partijen zoals de gemeente wordt een bijdrage verwacht. In de huidige begroting is hier geen rekening mee gehouden.

Op dit moment wachten wij de onderzoeksresultaten van de haalbaarheidsstudie van Rijnland af. Aan het begin van de zomer zullen wij u informeren over de resultaten en vervolgstappen.

Hoogachtend,
Burgemeester en wethouders van Noordwijk,