Datum: 17-09-2021 - 21:26
04
feb
'21
College beantwoordt vragen PvdA: Verdringing en werken zonder loon in de gemeente Noordwijk.
Geschreven door Redactie Blik Op Noordwijkerhout

College beantwoordt vragen PvdA: Verdringing en werken zonder loon in de gemeente Noordwijk.

Fractie PvdA: Eind vorig jaar hebben we het raadsvoorstel “Dierenhoeve” behandeld. Hierbij was sprake van de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt voor onder andere het onderhoud van de Engelse tuin in Noordwijkerhout. Wij hebben toen benoemd het belangrijk te vinden, dat wanneer productieve arbeid wordt verricht, mensen daarvoor ook een fatsoenlijk salaris ontvangen....

Daarnaast mag het niet zo zijn, dat werkervaringsplaatsen en proefplaatsingen met behoud van uitkering, ten koste gaan van betaalde banen. Werken met behoud van uitkering zou tot een minimum moeten worden beperkt.

Het is denkbaar dat iemand met een uitkering in het kader van het opbouwen van arbeidsritme of een proefplaatsing met reëel uitzicht op betaald werk in het verlengde hiervan, een periode werk verricht met behoud van uitkering.

Ook kan het in het kader van re-integratie zinvol zijn iemand in een gecontroleerde omgeving werkzaamheden te laten verrichten, om vast te stellen wat iemands mogelijkheden en beperkingen zijn of om iemands werkvaardigheden te versterken. Deze diagnostische plaatsing of trainings-plaatsing zou echter niet langer moeten duren dan nodig voor dit doel.

Onlangs heeft de FNV een rapport gepubliceerd over “verdringing door re-integratie trajecten en ‘vrijwilligerswerk”. Na het lezen van dit rapport en eerder genoemde constatering, willen we graag een aantal vragen stellen aangaande verdringing om een beeld te krijgen van de mate waarin dit speelt in onze gemeente en de noodzaak hier iets in te doen.

Vragen fractie PvdA en deze onlangs beantwoordt door het college van B&W.

Vraag 1.
Uit de Participatiewet volgt, dat het bij werkzaamheden in het kader van een tegenprestatie of een participatieplaats moet gaan om onbeloonde additionele werkzaamheden, die niet leiden tot verdringing op de arbeidsmarkt. Op welke wijze is dit geborgd binnen onze gemeente?

Antwoord:
Deze vraag beantwoorden we graag in twee delen; het eerste deel gaat over de uitvoering van een participatieplaats en het tweede deel gaat over de uitvoering van een tegenprestatie.

Participatieplaats
De Gemeenschappelijke Regeling Werkbedrijven Kust-, Duin en Bollenstreek (GR KDB) voert met betrekking tot de Participatiewet het deel werk uit voor de gemeente Noordwijk. Hierbij is van belang om een onderscheid te maken tussen werk bij werkgevers en werk dat als uitvoering van een wet (zoals de Wet Sociale Werkvoorziening en beschut werk binnen de Participatiewet) wordt uitgevoerd.

Met de uitvoering van deze wetten wordt daarmee binnen de GR KDB geen personeel (behoudens staf- en kaderpersoneel) geworven en aangenomen zonder een geldige indicatie die voortvloeit uit een wettelijke bepaling en vastgestelde formatie. De inzet van een leerwerkplek t.b.v. taalvaardigheid en/of het opdoen van werkritme heeft dus op geen enkele wijze invloed op verdringing.

Aanvullend zet de GR KDB geregeld mensen uit de Participatiewet in voor functies binnen staf- of kaderpersoneel wanneer hiervoor ruimte ontstaat. Dit doen zij door middel van een tijdelijke arbeidsovereenkomst. Een ander voorbeeld is het 'groenproject' waarbij mensen uit de Participatiewet via een tijdelijke arbeidsovereenkomst worden ingezet bij de afdeling groenvoorziening.

Tegenprestatie naar vermogen - ISD Bollenstreek
In de Verordening Tegenprestatie naar vermogen 2019 zijn de regels voor de uitvoering van de tegenprestatie naar vermogen vastgelegd. Hierin staat ook het verbod op verdringing op de arbeidsmarkt benoemd. Tevens worden nadere kaders gesteld voor de tegenprestatie, het kan als volgt worden ingevuld:
a. Het verrichten van vrijwilligerswerk
b. Het leveren van mantelzorg
c. Overige maatschappelijke nuttige activiteiten
d. Het werken aan persoonlijke problemen dan wel belemmeringen met als doel invulling kunnen geven aan een van de hiervoor genoemde vormen van de tegenprestatie.

Daarnaast is de duur van de tegenprestatie beperkt, zodat het niet kan lijken op regulier werk zonder salaris. De duur is in de verordening beperkt tot een maximum van 30 weken per 12 maanden. In de praktijk zorgen de consulenten Tegenprestatie er samen met de klant voor dat de tegenprestatie valt binnen de wettelijk gegeven kaders. De tegenprestatie is maatwerk, dus wordt met iedere bijstandsgerechtigde die in aanmerking komt voor de tegenprestatie, individueel bekeken welke tegenprestatie het beste past.

Vraag 2.
Een aantal andere gemeenten in onze provincie hebben een meldpunt verdringing opgezet. Hoe staat u tegenover het invoeren van een dergelijk meldpunt binnen onze gemeente?

Antwoord:
We zijn van mening dat in eerste instantie regels en de uitvoering van de regels er voor dienen om verdringing van werk te voorkomen. Deze regels zijn opgenomen in het huidige uitvoeringsbeleid van Tegenprestatie naar vermogen, Social Return en participatieplaatsen. Ons inziens is een meldpunt verdringing op gemeenteniveau en Duin- en Bollenstreek- niveau onvoldoende efficiënt.

Een meldpunt heeft volume nodig om voldoende operationeel te zijn. Daarnaast is er nu ook al de mogelijkheid voor werkgevers om contact op te nemen met de GR KDB als zij vragen hebben over verdringing van arbeid of signalen over verdringing constateren. De vragen en klachten worden serieus opgepakt, maar de GR KDB geeft aan dat er de afgelopen jaren eigenlijk geen vragen over dit onderwerp zijn gesteld.

Vraag 3.
Worden er binnen onze gemeente voorwaarden gesteld aan proefplaatsingen met behoud van uitkering (bijvoorbeeld duur en uitzicht op dienstverband) en zo ja, welke?

Vanuit de GR KDB worden er voorwaarden gesteld aan de duur van de proefplaatsing. Tevens dient de werkgever een intentie uit te spreken dat bij voldoende functioneren de proefplaatsing uitmondt in een arbeidsovereenkomst.

Vraag 4.
Wordt er binnen de Maregroep ook werk verricht door mensen met behoud van uitkering? Zo ja, om welke aantallen gaat het? Voor welke duur en onder welke voorwaarden?

Antwoord:
Binnen MareGroep volgen mensen vanuit de Participatiewet trajecten met behoud van een uitkering. Behoudens training, scholing en begeleiding kan een leerwerkplek onderdeel zijn van het traject. Binnen een leerwerktraject wordt arbeidsritme opgedaan, wordt de taal versterkt en worden werknemersvaardigheden aangeleerd. De duur van een traject is maximaal 24 weken. Uitstroom naar werk staat centraal binnen deze trajecten.

Gemiddeld volgen tussen de 30 a 35 mensen een dergelijk traject met behoud van uitkering. Van de 91 trajecten die in 2020 zijn gestart, zijn inmiddels 22 mensen in de Duin- en Bollenstreek regulier aan het betaald werk gekomen. Door corona is het aantal mensen dat binnen de GR KDB uitstroomt in 2020 aanzienlijk lager. Nota Bene. Met de jaarrekening zijn de gegevens van instroom en uitstroom beschikbaar per doelgroep.

Vraag 5.
Als met behoud van uitkering werk wordt verricht, zoals bij een leer-werkplek, is daar dan een maximale termijn aan gekoppeld en wat is deze termijn? Worden er aanvullende voorwaarden gesteld met het oog op verdringing?

Antwoord:
Zie de antwoorden bij vraag 1 en 4.

Vraag 6.
Wordt er binnen onze gemeente, dan wel ISD of Maregroep/spw gewerkt met Flextensie, waarbij mensen met behoud van uitkering via een soort uitzendconstructie werken bij inlenende organisaties?

Antwoord:
Nee, binnen de Gr KDB wordt niet met een dergelijke constructie gewerkt; er worden geen mensen uitgezonden met behoud van uitkering.
Noot.
De GR KDB heeft in mei 2020 de raad geïnformeerd over het voornemen om te starten met een uitzendbureau 'Flexclusief'. Door de coronacrisis wordt er voorlopig niet gestart met dit construct. De uitzendconstructie van Flexclusief is op basis van een arbeidscontract en is bedoeld voor functies voor een lange termijn. Dit is een andere aanpak dan Flextensie.

Vraag 7.
Welke voorwaarden stellen wij als gemeente met het oog op verdringing aan Social Return, waarbij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans wordt gegeven?

Antwoord:
Het is niet wenselijk dat een bedrijf zijn huidige personeel zou moeten ontslaan om een kandidaat Social Return aan te nemen. Het mag niet leiden tot verdringing van bestaande arbeidsplaatsen, leerwerkplekken of stageplaatsen. Op verzoek moet de opdrachtnemer/ werkgever kunnen aantonen of aannemelijk maken dat functies marktconform worden ingezet.

Vraag 8.
Indien bijstandsgerechtigden worden ondersteund door de gemeente bij het zoeken van vrijwilligerswerk of als een bijstandsgerechtigde meldt bij de gemeente dat hij/zij vrijwilligerswerk gaat doen, wordt dan ook een check uitgevoerd of verdringing aan de orde is? Welke voorwaarden worden met het oog hierop aan het vrijwilligerswerk gesteld?

Antwoord:
De definitie van vrijwilligerswerk is dat het moet gaan om werk dat onbetaald en onverplicht wordt gedaan, ten behoeve van anderen of de samenleving.
Toetsingscriteria om te controleren of het daadwerkelijk gaat om vrijwilligerswerk dat niet leidt tot verdringing zijn bijvoorbeeld
* Het werk is in het algemeen belang of in een specifiek maatschappelijk belang.
* Het werk heeft geen winstoogmerk.
* Het werk is additioneel. Dat wil zeggen, dat het geen banen of mensen van de arbeidsmarkt verdringt.

Bijvoorbeeld werkzaamheden voor een sportorganisatie of een goed doel (ANBI). BV's (besloten vennootschappen) kunnen in het algemeen de vrijwilligersregeling niet toepassen. Daarnaast mag een eventuele vergoeding niet uitkomen boven de in de Participatiewet genoemde grens van € 170,00 per maand.

Vraag 9.
Hoe gaat het college borgen dat bij het verrichten van het onderhoud van de Engelse tuin geen sprake is van verdringing?

Antwoord:
Ook hier geldt, dat een opdrachtnemer/ een bedrijf zijn medewerkers een marktconform salaris betaalt. Het mag niet leiden tot verdringing van bestaande arbeidsplaatsen, leerwerkplekken of stageplaatsen. Op verzoek moet de opdrachtnemer/ werkgever kunnen aantonen of aannemelijk maken dat functies marktconform worden ingezet.

Vraag 10.
In het rapport van de FNV wordt verdringing door inzet van vrijwilligers in zorg en vervoer beschreven. Kunt u aangeven of daarvan ook sprake is in onze gemeente en ziet u mogelijkheden om daar iets aan te doen?

Antwoord:
Indien de contracten van uitvoerende partners in zorg en vervoer onder gemeentelijke verantwoording vallen, gelden de afspraken en regels aangaande verdringing van werk. De criteria die hiervoor gelden, zijn benoemd onder vragen/ antwoorden 1, 4, 7 en 10.

Hoogachtend,
Burgemeester en wethouders van Noordwijk