Datum: 25-05-2020 - 19:06
    
14
me
'20
College informeert gemeenteraad over voortgang van 'Het Zilt' in De Zilk. (start bouw huurappartementen kwartaal later)
Geschreven door Gemeente Noordwijk

Sleutels voor eerste bewoner 'Het Zilt'. (Update: geschiedenis en foto's nieuwe straatnamen Het Zilt)

De eerste woning van de nieuwe woonwijk Het Zilt in De Zilk is woensdag 12 opgeleverd aan Michiel Geerlings. Meerdere bewoners ontvingen op woensdag 12 mei de sleutel van hun nieuwe huis. Gefeliciteerd! Er komen in totaal 130 woningen in deze wijk. Het Zilt is een gebied aan de noordwestkant van De Zilk. Het ligt naast de sportvelden. Op dit gebied komen in totaal 130 energiezuinige woningen en appartementen. Ook is er ruimte voor een supermarkt...

en een Gezondheidsvoorzieningen Onder een Dak (G.O.E.D). Het Zilt wordt begrensd door de provinciale weg N206, de Zilkerduinweg en de Sportlaan. De naam ‘Het Zilt’ verwijst naar het verleden toen het gebied in gebruik was als zoutdepot. 

Straatnamen Het Zilt.
In uitbreidingsplan Het Zilt in De Zilk ontstaan drie nieuwe straten. De straatnamen-commissie van de gemeente Noordwijk heeft ervoor gekozen de trend in de bestaande wijk Wassenaar door te trekken. In deze wijk zijn de straten voornamelijk genoemd naar boerderijen die in De Zilk hebben bestaan. In het oude gedeelte van De Zilk waren al twee straten genoemd naar boerderijen, Namelijk de Regenvlietweg en de Wassenaarseweg.

De nieuwe straatnamen zijn afgeleid van drie boerderijen die stonden in de Amsterdamse Waterleiding Duinen. 'Vogelenveld' en 'Haasveld' op Noordwijks grondgebied. Boerderij 'Sasbergen' op Noordwijkerhouts grondgebied. Deze drie boerderijen zijn in de jaren twintig van de vorige eeuw afgebroken.

Tekst straatnamen Theo van Gijlswijk (Genootschap Oud De Zilck)

De verklaring van de straatnaam 'Haasveld'. 
Het duidelijk geëffende Haasveld is de eerste bewoonde duinvallei in de Amsterdamse Waterleidingduinen. Op de kaart van Dou en Broeckhuysen uit 1647 staat duidelijk een gebouw ingetekend. De oorspronkelijke naam van deze vlakte was Haechs-velt. Op latere kaarten komen de namen Haags-velt en Haeks-velt voor. Pas in de 20e eeuw is het Haasveld geworden. In het Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden van Van der Aa uit 1848 komt een beschrijving voor van het Haags veld: In deze vallei bestaat sedert lang een woning, met enige stukken teel- en weiland.

De tegenwoordige eigenaar Van Limburg Stirum, heeft in deze vallei vóór enige jaren, vele werken aangelegd. Zo door het graven van sloten, als het aanplanten van houtgewas, doch de schadelijke konijnen daar omstreeks zo menigvuldig, brachten niet weinig hindernis aan dezen arbeid te weeg. Nog laat in het voorjaar van 1823 stond het Haags-veld geheel blank, en in het begin van september had dit reeds weder plaats.

Er hebben in de loop der tijd heel wat boeren op het Haasveld gewoond. Enkele namen zijn, Van Someren en Kors. De laatste echte boer was Bram de Wit die er in 1903 zijn intrek nam. Net als de meeste duinboeren was hij tevens jachtopzichter voor zijn huisbaas de graaf Van Limburg Stirum. Hij vertrok in 1910 toen de landerijen gingen verdrogen als gevolg van de wateronttrekking door het in 1883 gegraven Van Limburg Stirumkanaal.

De laatste bewoner was Dirk Klinkenberg, maar die kan niet meer tot de echte boeren worden gerekend, want hij werkte bij Gemeentewaterleidingen. Hij heeft er gewoond van 1910 tot 1926, waarna de woning in 1928 werd gesloopt. Dirk met zijn gezin verhuisde naar Zilkerduinweg 114 waar een woning voor hem werd gebouwd die, naar men zegt, lijkt op de woning zoals de woning in het duin eruit heeft gezien. Deze woning draagt ook de naam Haasveld.

De verklaring van de straatnaam 'Sasbergen'.
De voormalige boerderij stond op de plaats van het vroegere huis ter Wilt. In 1828 stond de boerderij te koop en werd in een advertentie in de Leydse Courant als volgt omschreven: “Een huismans-woning, met koestal voor negentien koeien, paardenstal, dorsvloer, zomerhuis en een vier roeden barg, genaamd Sasbergen, met erf, boomgaard en diversen partijen wei-, hooi- en teelland, gelegen binnen de gemeenten van Noordwijk en Noordwijkerhout. Tezamen groot 14 bunders en circa 15 roeden Nederlandse maat.

Belend in het geheel ten Zuidoosten de weduwe Langeveld, ten Noordoosten de heer C.J. Temminck, ten Noordwesten de heer van Noordwijk en ten Zuidwesten denzelven. Voor de somme van Een duizend negenhonderd tien guldens. Koper was in 1828 mr. Coenraat Jacob Temminck. Tevens werd een partij weiland, groot 5 bunders en ruim 96 roeden Nederlandse maat, gelegen in de nabijheid van Sasbergen verkocht aan mr. Temminck voor 1385 guldens.

In 1829 werd de boerderij verpacht aan ‘duinmaaister’ Ariaantje Opdam, weduwe van Adriaan van der Wiel, ze woonde op Sasbergen met haar zeven kinderen. De laatste boer op Sasbergen was Jan Meiland (1850-1930), halfbroer van ‘Ouwe Klaas, boer en jachtopziener. In het Leids Dagblad van 22 september 1923 was een advertentie geplaatst waarin een boelhuis wegens vertrek, werd aangekondigd op boerderij Sasbergen, gelegen nabij den Ruigenhoek onder Noordwijkerhout bewoond door de heer Joh. Meiland.

Bij het boelhuis worden aangeboden: 2 paarden te weten: een zwarte merrie en een bruine ruin. 7 kalfdragende koeien, 3 vare koeien. Voorts; een rijtuigkoets, kaasbrik, dogcart, boerenwagen, 2 karrewagens, hark- en schudmachines, kruiwagens, kippen, bouwgereedschap, kaaskuipen, karns, ketels, emmers, koperen melkmouwen, kaasplanken en verdere melkerij- en zuivelbereidingsgereedschap, takkenbossen, palen, brandhout en enige meubilaire goederen enz. Te bezichtigen op den verkoopdag vanaf 8 uur voormiddag.

De verklaring van de straatnaam 'Vogelenveld'.
In 1821 werd in de vallei Vogelenveld in de duinen bij de Zilk, een boerderij naar Gelderse trant gebouwd in opdracht van Jonkheer Willem Philip Barnaart, die eigenaar was van het Vogelenveld. Behalve het woongedeelte was er ook een jachtkamer en een tuighuis voor de paarden van de jonkheer. Volgens Van der Aa had de vallei een oppervlakte van 550 bunder, maar daarvan is maar een klein gedeelte werkelijk ontgonnen. Ten behoeve van de ontginning werd de vallei voor een deel geëgaliseerd en door greppels in akkers verdeeld.

Ook andere gasten kwamen vaak op het Vogelenveld, zoals de jagers en de drijvers, die er tijdens het jachtseizoen kwamen eten en een borrel drinken. Naast de boerderij stonden twee stallen. Soms overnachten er ongenode gasten in de hooiberg, met name de vermaarde vakman-stroper ‘’lange’’ Willem van der Zwet deed er wel eens een dutje nadat hij zijn strikken had uitgezet. De boer van het Vogelenveld en de inwoners van de Zilk hadden teelhoeken in de vallei.

De eerste boer was Jan Meiland, in 1835 opgevolgd door zijn zoon Arie Jansz. Meiland (1798-1872) Arie was twee keer getrouwd. Met zijn eerste vrouw Marijtje Zwanenburg (1808-1845) kreeg hij vijf kinderen. Met zijn tweede echtgenote Jansje van Zomeren (1823-1879), dochter van Bancras van Zomeren afkomstig van het Haasveld, kreeg hij negen kinderen. In 1900 kwam Arie Hulsebosch op het Vogelenveld, maar dat duurde maar kort, omdat zijn vrouw niet tegen de eenzaamheid kon.

Zijn broer Gerrit betrok in 1902 de boerderij en hij bleef er tot 1925, toen de landerijen en de teelhoeken verdroogden na het graven van het Oosterkanaal. De voorheen zo statige, met iepen beplante, laan richting Vogelenzang, werd de Laan van Gerrit Hulsebosch genoemd. In het verlengde daarvan lag de Kerklaan, waarlangs de bewoners van het Vogelenveld en het Haasveld ’s zondags naar de kerk in Vogelenzang gingen. De boerderij is in 1928 gesloopt. De boerderij is in 1924 gesloopt maar de teelthoeken bleven in gebruik tot 1936.

* Bron en foto boven eerste woning: gemeente Noordwijk.

* Bijschrift foto 1: Foto woning Haasveld Zilkerduinweg 114 uit 1963.

* Bijschrift foto 2: Boerderij Sasbergen > pentekening Bep van der Lans-Lengers.

* Bijschrift foto 3: Vogelenveld > detail getekende kaart AWD door F.P. van den Berg.

* Bijschrift foto 4: Kaart straatnamen Het Zilt